Z inicjatywy Oddziału Polskiego The Explorers Club, stowarzyszenia, którego jednym z zadań jest upowszechnianie polskich odkryć i odkrywców, w 770. rocznicę pionierskiej wyprawy Benedykta Polaka w Łęczycy zdecydowano o powstaniu nagrody jego imienia. Kapituła wybrała pierwszych laureatów w dwóch kategoriach: dla obywatela polskiego oraz dla obcokrajowca zasłużonego we współpracy z polskimi badaczami.

W tym roku uhonorowani zostali: prof. dr hab. Maria Krzysztof Byrski, wybitny polski naukowiec, orientalista (indolog), ambasador Rzeczpospolitej Polski w Indiach w latach 1993–1996. Obecnie prowadzi zajęcia w Katedrze Azji Południowej na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Profesor jest autorem ponad stu publikacji w języku polskim, angielskim i hindi, m.in. tłumaczeń na język polski z sanskrytu, np. „Mansusmryti, czyli traktat o Zacności”.

Nagrodę dla obcokrajowca zasłużonego we współpracy z badaczami polskimi otrzymał prof. dr hab. Nikolai Grube, niemiecki naukowiec, epigrafik, światowej klasy autorytet ze znajomości pisma Majów. Kapituła postanowiła również przyznać specjalny dyplom uznania Aleksandrowi Dobie, polskiemu podróżnikowi, kajakarzowi, zdobywcy i odkrywcy, który jako pierwszy człowiek w historii samotnie dwukrotnie przepłynął kajakiem Ocean Atlantycki z kontynentu na kontynent (z Afryki do Ameryki Południowej i z Europy do Ameryki Północnej), wyłącznie dzięki sile mięśni.

Uroczysta ceremonia wręczenia nagrody (w programie której były także prezentacje sylwetek laureatów, ich wykłady i koncert muzyki dawnej) odbyła się w XII-wiecznej archikolegiacie w Tumie.

- Dzięki tej wspaniałej nagrodzie mogę uczestniczyć w wyjątkowym wydarzeniu, tym bardziej czuję się zaszczycony, że mogę ją odbierać właśnie tu, w sercu Polski, w zabytkowej archikolegiacie - mówił prof. dr hab. Maria Krzysztof Byrski.

Nagroda im. Benedykta Polaka przyznawana będzie corocznie za wybitne osiągnięcia eksploracyjne i badawcze na ziemi, w morzu, w powietrzu i w kosmosie. Celem nagrody jest promocja polskich dokonań eksploracyjnych, pokazanie znaczenia naszego kraju w dialogu międzykulturowym, nawiązywaniu kontaktów dyplomatycznych, a także promocja postaci Benedykta Polaka. W skład kapituły nagrody wchodzą przedstawiciele Oddziału Polskiego The Explorers Club, gminy miejskiej Łęczyca, powiatu łęczyckiego i Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

Franciszkanin Benedykt Polak uznawany jest za pierwszego polskiego podróżnika i odkrywcę. W latach 1245–1247 odbył wraz z legatem papieskim Giovannim da Pian del Carpine podróż do chana Mongołów. Plonem tej wyprawy w głąb Azji, na 30 lat przed wyprawą Marco Polo, był opis odwiedzanych krain oraz tamtejszego społeczeństwa. Wyprawa zapewne nie osiągnęłaby sukcesu, gdyby nie wizyta na dworze księcia łęczyckiego Konrada, który hojnie wyposażył podróżników w dary dla Mongołów, a książę włodzimierski Wasylko dał równie cenne wskazówki, jak poruszać się po terytorium Rusi podbitej wówczas przez azjatyckie imperium stworzone przez Dżyngis Chana.