Nowy numer 42/2019 Archiwum

Imię - prawdziwe bogactwo

Przed Bogiem każdy, bez względu na swoją sytuację materialną, musi być bogaty w miłość.

Słowa Ewangelii według św. Łukasza (Łk 16, 19-31)

Jezus powiedział do faryzeuszów: "Żył pewien człowiek bogaty, który ubierał się w purpurę i bisior i dzień w dzień ucztował wystawnie. U bramy jego pałacu leżał żebrak pokryty wrzodami, imieniem Łazarz. Pragnął on nasycić się odpadkami ze stołu bogacza. A także psy przychodziły i lizały jego wrzody. Umarł żebrak i aniołowie zanieśli go na łono Abrahama. Umarł także bogacz i został pogrzebany. Gdy cierpiąc męki w Otchłani, podniósł oczy, ujrzał z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie. I zawołał: »Ojcze Abrahamie, ulituj się nade mną i przyślij Łazarza, aby koniec swego palca umoczył w wodzie i ochłodził mój język, bo strasznie cierpię w tym płomieniu«. Lecz Abraham odrzekł: »Wspomnij, synu, że za życia otrzymałeś swoje dobra, a Łazarz w podobny sposób - niedolę; teraz on tu doznaje pociechy, a ty męki cierpisz. A ponadto między nami a wami zionie ogromna przepaść, tak że nikt, choćby chciał, stąd do was przejść nie może ani stamtąd nie przedostają się do nas«. Tamten rzekł: »Proszę cię więc, ojcze, poślij go do domu mojego ojca. Mam bowiem pięciu braci: niech ich ostrzeże, żeby i oni nie przyszli na to miejsce męki«. Lecz Abraham odparł: »Mają Mojżesza i Proroków, niechże ich słuchają!”«. »Nie, ojcze Abrahamie - odrzekł tamten - lecz gdyby ktoś z umarłych poszedł do nich, to się nawrócą«. Odpowiedział mu: »Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby ktoś z umarłych powstał, nie uwierzą«".

"Który człowiek bogaty może być zbawiony?" - to tytuł niewielkiego dzieła, napisanego u progu chrześcijaństwa (ok. 200 r.) przez Klemensa z Aleksandrii. Bodajże jest to pierwszy dokument omawiający problem relacji chrześcijanina do dóbr materialnych. Klemens przedstawia sposób odpowiedniego używania bogactwa i wyjaśnia właściwy sens ubóstwa. Choć od tamtego czasu (a właściwie już znacznie wcześniej) jest to zawsze aktualny problem, na podstawie tego dzieła można być pewnym jednego - bogactwo nie zamyka automatycznie bram nieba, a ubóstwo nie stanowi do nich klucza. A przecież takie właśnie wyobrażenie można mieć na podstawie dzisiejszych czytań.

1. Bogactwo jako życie zamknięte. W dzisiejszej Ewangelii widzimy człowieka niezwykle bogatego. Sam opis jego szat świadczy, że żyje w zagranicznym luksusie. Purpura to bardzo droga tkanina, z której wykonywano wierzchnie okrycia. W opisie upadku Babilonu jest ona wymieniona z tak drogocennymi przedmiotami, jak złoto, perły, przedmioty z kości słoniowej czy marmur (Ap 18,12). Tak samo bisior, czyli najlepszy len. Wykwintne życie bogacza upływało na samych przyjemnościach - "dzień w dzień świetnie się bawił". Użyty tutaj grecki czasownik (eufrainō) świadczy o niezwykle wystawnym i radosnym ucztowaniu. Łukasz używa go do opisu uczty ludzi bardzo bogatych (Łk 12,19), chcących wyrazić swoją wielką radość w licznym gronie przy wesołej zabawie, jak ojciec, który odzyskał swojego syna (Łk 15,32). Do posiadłości bogacza z dzisiejszej Ewangelii prowadziła brama, co świadczy, że mieszkał on w pałacu.

Właśnie owe bramy symbolizują postawę tego bogatego człowieka. Są one zamknięte przed innymi, zwłaszcza przed biedakiem, który także pojawia się w dzisiejszej Ewangelii. Serce bogacza również jest zamknięte. Nie wychodzi z niego żadne dobro, pomimo posiadanych dóbr. Żyje on tak hermetycznie zamknięty, że nawet nie są w stanie przedostać się na zewnątrz symboliczne okruchy ze stołu. Co zatrzasnęło tak skutecznie bramy jego pałacu i serca? Otóż, właśnie bogactwo. Przysłoniło ono owemu człowiekowi cały świat, zamykając go skutecznie na drugiego człowieka, jego krzywdę i cierpienie. W konsekwencji było to zamknięcie się na miłość wobec innych - nie tylko względem biedaka spod bramy, ale także wobec najbliższych, przykładowo braci, o których przypomina sobie po śmierci. Bogactwo przysłoniło mu nawet "Mojżesza i Proroków", a więc całe zbawcze orędzie Starego Testamentu. To właśnie tam znajdują się między innymi przykazania o miłości bliźniego i skutecznej pomocy wobec biednych i cierpiących. Niestety, przewartościowanie, jakiego dokonał bogacz, zgubiło go całkowicie, pogrążając w głębokościach Otchłani. Zamknięcie się na miłość wobec innych zamyka człowiekowi drogę do Królestwa Miłości. Jeżeli powodem tego jest bogactwo, to jest ono złe. Mogło ono w sposób twórczy otworzyć bogacza na udzielenie skutecznej pomocy biednemu i choremu człowiekowi. Niestety, pogrążyło go ono w zamknięciu zarówno w tym świecie, jak i w przyszłym.

2. Bogactwo jako życie fałszywe. To niebezpieczeństwo bogactwa jest szczególnie widoczne w dzisiejszym pierwszym czytaniu. Prorok Amos, który choć sam będąc bogaty, brał w obronę biednych (całkowite przeciwieństwo bogacza z Ewangelii), kąśliwie stwierdza, że beztroscy bogacze "fałszywie śpiewają przy dźwiękach harfy". Przy całym swoim zbytku i luksusie (łoża z kości słoniowej, dywany, wystawne uczty, najlepsze wonności) mają do dyspozycji drogie instrumenty, a nawet obmyślają sobie inne. Jednak ich śpiewanie było fałszywe. Piękne dźwięki muzyki wydawane przez owe instrumenty były więc mącone okropnym głosem. Radość i piękno utworów muzycznych tylko w pewnej części zależą od klasy instrumentu. O wiele ważniejsze są umiejętności wykonawcy. To przecież człowiek wykorzystuje instrument i nad nim panuje, a nie on nad człowiekiem. Dotyczy to zresztą nie tylko samego muzykowania, lecz każdego obszaru ludzkiego działania. Jeżeli człowiek uzależnia szczęście od liczby i jakości rzeczy, którymi się posługuje, a nie od wartości swojego wnętrza, zawsze zabrzmi jakaś fałszywa melodia, i to najczęściej w najmniej oczekiwanym momencie. Gonitwa za coraz bardziej wymyślnymi "instrumentami", które mają pobrzmiewać przez całe życie, nadaje tylko fanfaronady, a przede wszystkich wprowadza w fałszywy świat iluzji o swoich dobrach otrzymanych za życia.

Takie fałszywe życie prowadził bogacz z dzisiejszej Ewangelii. Otaczający przepych pobrzmiewał melodią, że wszystko jest dobrze: nie ma biedy, chorób, cierpienia, niesprawiedliwości. Sumienie zostało zagłuszone przez fałszywe śpiewanie, wysławiające dobra. W ten sposób bogactwo, owo "dobro" otrzymane za życia, odwracają człowieka od największego Dobra, którym jest sam Bóg. Nie ulega wątpliwości, że wyrazem Jego błogosławieństwa i życzliwości jest między innymi majętność. Takie rozumienie było już obecne w Starym Testamencie. Przykładowo, obecny w pierwszym czytaniu prorok Amos ostrzegał nie przed posiadaniem bogactwa, ale przed uciskiem biednych. Jeżeli jednak przy owych "instrumentach" pojawią się fałszywe dźwięki o samozadowoleniu i samowystarczalności (jak to jest na innym miejscu Ewangelii Łukaszowej: "masz wielkie dobra na długie lata złożone; odpoczywaj, jedz, pij i używaj!" [Łk 12,19]), to nieoczekiwanie zabrzmi głos prawdy: "Głupcze!" (Łk 12,20).

3. Bogactwo jako życie bezimienne. W zestawieniu obu postaci z dzisiejszej Ewangelii widać jedną, bodajże najważniejszą, różnicę. Silny kontrast między bogactwem a nędzą, zabawą a cierpieniem, sytością a głodem zostaje zdominowany tą jedyną wartością, którą ma ów biedak, a nie ma go bogacz. Jest to imię, które jest niezwykle wymowne - Łazarz, co oznacza "Bóg jest pomocą". Bogacz nie ma imienia ani w tym życiu, ani w wiecznym. Nawet wówczas, gdy woła on: "Ojcze Abrahamie...", patriarcha odpowiada co najwyżej "synu". W Księdze Izajasza jest znamienne zbiorowe wyznanie Ludu Wybranego w kontekście przyznania się do własnej grzeszności: "Zaiste, nie poznaje nas Abraham" (Iz 63,16). Bogacz pozostaje kimś bezimiennym, nieznanym, a więc w konsekwencji idącym w zapomnienie. Nie ma nic, co stanowiłoby o jego "ja", jego osobowości, wnętrzu. Otaczający przepych całkowicie zdominował wszelkie struktury, a samo życie przebiegało według zasady bardziej "mieć" niż "być". A może już tylko "mieć". Mieć wszystko, oprócz imienia, które stanowi o prawdziwej wartości człowieka. Sam jego pogrzeb przebiega również anonimowo, gdyż stwierdza się jedynie krótko: "umarł... i został pogrzebany".

Bogactwem imienia natomiast może poszczycić się Łazarz, którego imię pojawia się zarówno w ziemskim życiu, jak i "na łonie Abrahama". Jest to imię, które wyrażało bogactwo jego serca - wiarę, która nawet w upodleniu wylizywania przez psy, zapewniała, że "Bóg jest pomocą". Ona sprawiła, że w krańcowych sytuacjach, na wyczerpaniu własnej egzystencji, można było słuchać (tzn. zachowywać) przykazania "Mojżesza i Proroków". Ona także sprawiła, że "aniołowie zanieśli go na łono Abrahama". Chociaż więc Łazarz nie miał nic, oprócz imienia, to właśnie to bogactwo sprawiło, że prawdziwie był.

4. "Człowiecze Boży, podążaj za miłością...". Te słowa słyszymy w dzisiejszym drugim czytaniu. Miłość jest kluczem do największego bogactwa człowieka - królestwa Bożego. Ten skarb może być zdobyty zarówno przez człowieka bogatego, jak i biednego. Może też być odwrotnie - żaden z nich go nie zgromadzi. Gdyby Łazarz z dzisiejszej Ewangelii żył nienawiścią i złorzeczył na swój los, przeklinał bogacza z pałacu i Boga w niebie, na pewno nie zdobyłby życia wiecznego i podzielił ten sam los w Otchłani. Gdyby natomiast bogacz z miłością umiał się dzielić swoim bogactwem, aby zaradzić ludzkiej niedoli, to i jego aniołowie zanieśliby "na łono Abrahama". Te sytuacje niezbicie pokazują to, czego nauczał wspomniany na początku Klemens z Aleksandrii. Przed Bogiem każdy, bez względu na swoją sytuację materialną, musi być bogaty w miłość. Za nią z wielką gorliwością podążać, o nią się starać. To są owe "dobre zawody", do których zachęcał stary Paweł młodego Tymoteusza. Podejmijmy zatem ten wysiłek, aby dzięki miłości nasze życie nie było zamknięte na innych, fałszywe wobec Boga i bezimienne wobec samego siebie.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Komentowanie dostępne jest tylko dla .

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL