Dotrzymali słowa

Agnieszka Napiórkowska Agnieszka Napiórkowska

dodane 29.10.2018 21:34

Gromada zuchowa z Rzeczycy im. Marii Zdziarskiej-Zaleskiej odwiedziła grób swojej patronki, znajdujący się na Powązkach w Warszawie.

Zuchy nawiedziły grób swojej patronki Zuchy nawiedziły grób swojej patronki
Archiwum M. Domagały

Pomysł wyjazdu zrodził się na kilka tygodni przed oficjalnym nadaniem imienia gromadzie. Przygotowując się do uroczystości, zuchy poznawały życie i działalność M. Zdziarskiej- Zalewskiej. Podczas jednego ze spotkań podjęto decyzję, że gromada zaopiekuje się grobami rodziny Zdziarskich na cmentarzu w Rzeczycy. Nawiedzi również grób patronki w Warszawie. Na Powązkach zuchy posprzątały mogiłę, zapaliły znicze i ustawiły kwiaty. Nie zapomniały też o modlitwie. Znicze zapłonęły także na grobach rodziny Zdziarskich na cmentarzu rzeczyckim.

Maria Zalewska z d. Zdziarska urodziła się 3 lipca 1898 r. w Grotowicach, w parafii Rzeczyca. Była sanitariuszką i lekarką, kapitanem Wojska Polskiego, instruktorką harcerską. W 1914 r. ukończyła prywatne gimnazjum w Klarysewie. Brała udział w działalności konspiracyjnej wśród młodzieży warszawskiej. Od 1913 r. prowadziła żeńską drużynę skautową, później była członkiem Komendy Okręgu i Komendy Naczelnej Skautingu Polskiego. Od 1917 r. była członkinią Komendy Naczelnej ZHP. W Grotowicach odbywały się jedne z pierwszych w Polsce tajne obozy szkoleniowe harcerzy 16 WDH im. Zawiszy Czarnego, działającej przy Szkole Realnej im. Staszica w Warszawie.

W 1916 r. podjęła studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim, jednocześnie działała w Polskiej Organizacji Wojskowej. Brała czynny udział w przejęciu od Niemców Szpitala Ujazdowskiego w listopadzie 1918 r., następnie wyjechała na front jako sanitariuszka. Służyła w 4 Pułku Piechoty Legionów, od września 1919 r. jako lekarz III baonu, a w kwietniu 1920 r. - lekarz szpitala polowego. Wykazała się bohaterstwem w czasie walk o Hrubieszów w sierpniu 1920 roku. Dostała się do niewoli radzieckiej, z której zbiegła. Przed dotarciem do macierzystego pułku została jeszcze zatrzymana przez Rosjan z podejrzeniem szpiegostwa, ale uzyskała zwolnienie. Postawę jej uhonorowano Orderem Virtuti Militari V klasy oraz promocją na stopień oficerski (podporucznik). Pracowała jako lekarz wojskowy także w czasie III powstania śląskiego.

W 1923 r. ukończyła przerwane działaniami wojennymi studia, uzyskując tytuł doktora medycyny. Pracowała m.in. w sanatorium dziecięcym w Busku, a w 1925 r. wyjechała na kilkanaście lat do Paryża (gdzie jej mąż Zygmunt Lubicz-Zaleski wykładał literaturę na Sorbonie). Ponownie była lekarzem wojskowym w okresie kampanii wrześniowej, a potem w Armii Krajowej. W kwietniu 1944r. została aresztowana przez gestapo, była więziona na Pawiaku, potem w obozach koncentracyjnych. Po wyzwoleniu pozostała na emigracji. 1 stycznia 1961 r. gen. Władysław Anders promował ją do stopnia kapitana.

Na emigracji pełniła m.in. funkcję przewodniczącej ZHP we Francji. Była również członkiem Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu. Zmarła w Warszawie i została pochowana na cmentarzu wojskowym na Powązkach. Oprócz Orderu Virtuti Militari została także wyróżniona Krzyżem Walecznych, Krzyżem Niepodległości, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Opublikowała "W okopach. Pamiętnik kobiety-lekarza batalionu".