Nowy numer 42/2019 Archiwum

Kolekcja z historią

– Oczywiście najpierw byli „Czterej Pancerni” czy kapitan Kloss. Potem jeździłem na wakacje i słuchałem opowieści babci, które sprawiły, że zacząłem interesować się wojennymi losami tej ziemi. Tak narodziła się ta pasja – opowiada Mateusz Ostalski, kolekcjoner z Cielądza.

Rawa dla Niepodległej – to cykl różnorodnych wydarzeń upamiętniających 100. rocznicę odzyskania niepodległości: wystaw, wykładów, konkursów czy imprez plenerowych. Jednym z nich jest prezentowana od 21 września w Muzeum Ziemi Rawskiej ekspozycja „Od Kościuszki do Piłsudskiego. Polskie drogi do niepodległości”. Powstała ona dzięki rawskim kolekcjonerom i pasjonatom historii – Zbigniewowi Piotrowskiemu i Mateuszowi Ostalskiemu.

Dziesięć etapów

Zbigniew Piotrowski udostępnił niezwykle bogate zbiory (często unikatowych) znaczków pocztowych, kopert, monet, medali, plakiet i rzeźb. Było ich tak dużo, że trzeba było urządzić 10 „podwystaw” połączonych tematycznie eksponatów ilustrujących 10 etapów lub wydarzeń z historii Rzeczypospolitej – od jej upadku pod koniec XVIII w. do odbudowy na początku wieku XX – czasy Stanisława Augusta, konfederację barską z silnie zaakcentowanym udziałem Kazimierza Pułaskiego, Konstytucję 3 maja, Order Virtuti Militari, insurekcję kościuszkowską, powstanie listopadowe, powstanie styczniowe, I wojnę światową, Legiony i II Rzeczpospolitą.

Wszystko to znakomicie uzupełnia kolekcja zaprezentowana przez Mateusza Ostalskiego poświęcona I wojnie światowej w okolicach Rawy Mazowieckiej. Na terenach wokół Rawy toczyły się niezwykle ciężkie walki, w tym krwawa bitwa pod Stolnikami. Walczyły tam wojska pruskie z rosyjskimi, ale wielu spośród poległych było Polakami, bo w wojsku pruskim walczyło wielu naszych rodaków powołanych z Wielkopolski i Górnego Śląska, a po stronie przeciwnej stanęły do walki między innymi rosyjskie pułki syberyjskie, a w ich szeregach – potomkowie polskich zesłańców. W wojnie ucierpiała też ludność cywilna. W samej Rawie walki właściwie się nie toczyły, ale wzajemny ostrzał artyleryjski wojsk znajdujących się po obu jej stronach był dla miasta zgubny. Zniszczenia objęły zresztą wszystkie miejscowości w okolicy.

Najważniejszą częścią kolekcji są pocztówki, niezwykle popularne w czasie Wielkiej Wojny. Każda z nich to kawałek historii. To, co na dzisiejszych kartkach wypełniają widoki rozświetlonych miast lub kwiatowe kompozycje, w czasie wojny zajmowały fotografie czy rysunki z życia na froncie, okopów, polowych szpitali, zrujnowanych wsi i miasteczek. Na jednej z takich prezentowanych pocztówek można na przykład zobaczyć zrujnowaną wieś Grabiec w dzisiejszej gminie Cielądz. Na innych rawski kościół i cerkiew, zniszczone świątynie w Cielądzu i Sierzchowach. Awersy pocztówek, tak jak i prezentowane na wystawie wojenne listy do matek, żon czy narzeczonych, to również wyjątkowe świadectwa historii.

Wdzięczność niemieckich potomków

Zainteresowanie Mateusza Ostalskiego I wojną światową zaowocowało kontaktami z potomkami niemieckich żołnierzy spoczywających w ziemi rawskiej. Wdzięczni za godne traktowanie wojskowych grobów w Polsce pomogli rawskiemu kolekcjonerowi uzyskać dostęp do wielu cennych dokumentów związanych z walkami w tych okolicach, między innymi kronik pułkowych. To niezwykle cenne źródło informacji. Oprócz szkiców sytuacyjnych czy fotografii w jednej z kronik 351. pułku można znaleźć listę ok. 300 poległych pochowanych w kopcu mogilnym pod Mroczkowicami. Eksponaty związane z przebiegiem I wojny światowej na froncie wschodnim z pozoru nie dotyczą bezpośrednio walki o odzyskanie niepodległości i ich obecność na wystawie nie wydaje się oczywista. Ale jeśli pomyśli się, że to czas, w którym nasi zaborcy osłabili się wojną tak, że dążenia Polaków do niepodległości nabrały realnego kształtu, trzeba przyznać, że to też jest wystawa o naszej drodze do wolności. Dzięki wystawie można sobie także uzmysłowić, jak trudne były początki odradzającej się Rzeczypospolitej. W jednej z pułkowych kronik napisano, że w Rawie Mazowieckiej... nie było żadnego nieuszkodzonego budynku. Eksponowane fotografie Rawy i okolic nie pozostawiają złudzeń, że Polska powstawała z ruin.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL