Nowy numer 48/2020 Archiwum

Niczym dwory

– Widząc dworce, przystanki, pociągi, odbywam sentymentalną podróż. Na każde zdjęcie patrzę ze wzruszeniem. Wspomnieniami wracam do swojej pracy, do bycia kierownikiem pociągu. Być kolejarzem to było coś! Na przestrzeni lat wiele rodzin, także moja, było związanych z tą firmą nawet przez trzy pokolenia – mówi Mariusz Hermanowicz.

Z okazji przypadającej w tym roku 175. rocznicy otwarcia Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej kilka miesięcy temu w Łowiczu, a teraz w Muzeum Historycznym Skierniewic można oglądać dwie niezwykłe wystawy. Obie prezentacje udostępniła Stacja Centrum z Warszawy. Ekspozycje prezentowane będą do 25 listopada.

Para zbliża odległość

Przybywający do placówki goście z zaciekawieniem zatrzymują się przy plenerowej wystawie „175 lat żelaznej drogi do Europy”. Ekspozycja przybliża początki kolei, jej powstanie i funkcjonowanie.

Trzeba wiedzieć, że Kolej Warszawsko-Wiedeńska była pierwszą linią kolejową w Królestwie Polskim i jedną z najdłuższych, bo liczącą 307 km, w Europie. Mimo panującej władzy carskiej Rosji powstała z inicjatywy Polaków i przez nich też została zbudowana. Przy jej powstawaniu przez 5 lat i 8 miesięcy pracowało ok. 6 tys. osób. Głównymi inicjatorami budowy byli hrabia Henryk Łubieński, jego brat Tomasz oraz Piotr Steinkeller. Projektantem zaś i budowniczym – inżynier Banku Polskiego Stanisław Wysocki. Wszyscy oni wierzyli, że w czasach zaborów sprawna komunikacja może zapewnić krajowi utrzymanie tożsamości narodowej. Na trasie „wiedenki” znalazło się 21 stacji z dworcami, 61 przystanków mijanek, 197 domków dróżniczych, 200 przejazdów drogowych oraz 233 mosty.

Uruchomienie pierwszego odcinka do Grodziska nastąpiło 15 czerwca 1845 roku. Obchodzono je z wielką pompą. Odbyła się parada 10 parowozów. Na gości czekał poczęstunek. Na otwarcie wydrukowano ozdobne bilety i wybito srebrne medale z napisem: „Para zbliża odległość”. Na stację do Rudy Guzowskiej – dziś Żyrardowa – pierwszy pociąg wjechał 9 września, do Skierniewic – 1 października, zaś do Łowicza – 1 listopada. O wydarzeniu obszernie rozpisywała się ówczesna prasa. W „Kurierze Warszawskim” tak wspominano pierwszy wjazd do Skiernieiwc: „Kolej żelazna, nigdy niezmordowana, pomimo codziennych i kilkakrotnych harców, powiozła wesołe grupy Warszawian do rozkosznych Skierniewic, gdzie już spodziewano się uprzejmych Gości. Niejeden (jakeśmy przepowiadali) zjadłszy śniadanie w Warszawie, obiadował i przechadzał się w Skierniewicach, a wieczorem był tu w Warszawie w Teatrze, w Warszawie spożył kolację i w Warszawie spoczął niezmęczony bynajmniej pomimo odległej w ciągu dnia przeszło 20-milowej podróży”.

Rozmach, który zachwyca

W murach muzeum można obejrzeć także drugą wystawę – „Dworce świata”. Opiera się ona na pocztówkach. W większości pochodzą one z okresu międzywojennego i ukazują dworce w Polsce i za granicą, także te, które od dawna już nie istnieją. – XIX-wieczne dworce, ukazane na wystawie, mają różny styl i charakter. Były wznoszone jako reprezentacyjne budowle dla danych miejscowości – mówi Michał Gałęziowski, kurator wystawy. – Miasta, które powstawały wokół kolei, bardzo się rozwijały. W XIX w. wszyscy szukali jakiegoś stylu dla dworca. Dworzec, dwór to miał być jakiś rodzaj pałacu, stąd one miały taki trochę napuszony charakter, stąd ten eklektyzm. Chciano włączyć jak najwięcej stylów, by budowle były bogate. Były klasycyzm, gotyk, barok. Warto podkreślić, że jeden z dworców został zaprojektowany przez biuro Gustave’a Eiffela. Warto też zatrzymać się przy Dworcu Gdańskim, którego wieża mierzyła ok. 60 m wysokości. Na 36. metrze zamontowano zegar, którego wskazówka miała 6 metrów! Podobnych perełek było więcej – opowiadał M. Gałęzowski. Warto wspomnieć, że w dniu otwarcia wystaw skierniewiczanie, wśród których byli nie tylko miłośnicy kolei i przedstawiciele ich rodzin, ale także włodarze miasta i członkowie Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Kolei, wysłuchali wykładu na temat historii kolei, który wygłosił Andrzej Paszke z PSMK. Pisząc tekst, korzystałam z opracowań przygotowanych przez Stację Centrum.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama