To „jeżeli kiedykolwiek” jest wyraźnym sygnałem, że być może nigdy takiej wojny na świecie nie było, aczkolwiek Katechizm Kościoła Katolickiego podaje warunki, które musiałaby wojna spełniać, aby była „sprawiedliwa”. Odrębną sprawą, aczkolwiek z podobnym tłem, jest kwestia prawa do obrony. Co do tego nie ma wątpliwości. Czy postulaty papieskiej Komisji Iustitia et Pax kierowane do papieża Franciszka, żeby porzucił teorię wojny sprawiedliwej, a zaangażował się w promocję pojęcia „sprawiedliwego pokoju”, były wyrazem tendencji do promowania „całkowitego pacyfizmu”, o którym Ratzinger powiedział, że jest nie do obrony? Nie wiem, mam natomiast pewność, że sprawiedliwość słusznie już przez starożytnych definiowana była jako przyznanie każdemu tego, co mu się należy.